Thứ Bảy, 17 tháng 9, 2016

Kiểm toán nhà nước đưa ra danh sách "các chiêu" thâu tóm đất khi cổ phần hóa

Hàng loạt sinh tồn trong việc xác định giá trị công ty mà Kiểm toán Nhà nước vừa chỉ ra đòi hỏi phải sớm được giải quyết để không khiến biến dạng thời kỳ tái cơ cấu các cơ quan kinh tế, tổng công ty nhà nước.    

Công ti CP Nơi nghỉ ngơi Kim Liên có giá trúng thầu cao gấp gần 9 lần so với giá khởi điểm. Ảnh: Đức Thanh


Lỗ hổng trị giá ưu thế quyền thuê đất

Kiểm toán Nhà nước vừa hoàn tất việc kiểm toán Chuyên đề việc thực hiện Đề án Tái cơ cấu công ty nhà nước (DNNN), trọng điểm là cơ quan kinh tế, tổng tổ chức kinh doanh nhà nước quá trình 2011 - 2015.

Đây là lần đầu tiên, một bức tranh khá hoàn chỉnh về công đoạn tái cơ cấu chuỗi hệ thống DNNN được phác họa dưới góc nhìn của Kiểm toán Nhà nước với các “hero” chính là 39 DNNN, trong đó có các công ty Kĩ nghệ Than - Tài nguyên, Cao su, Hóa chất, Bưu chính - Viễn thông, Dệt may cùng các tổng công ty lớn là Đường sắt vietnam, Hàng không Việt Nam, Tổng công ti Kĩ nghệ tàu thủy và Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC).

Trong Thông báo tổng hợp kết quả kiểm toán chuyên đề vừa gửi đến Thủ tướng Chính phủ; Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 9/9; Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp… Kiểm toán Nhà nước đã dành 9/14 trang để phản chiếu những sống sót, hạn dè bỉu của việc tái cơ cấu DNNN trong 4 năm qua.

Nhân tố đáng để ý là, trong số 8 bất cập can dự tới cách thức, chế độ yếu tố chỉnh việc tái cơ cấu DNNN… Kiểm toán Nhà nước nhấn khá sâu tham gia việc giá trị ưu điểm quyền thuê đất nhà nước đã không được tính tham gia giá trị công ty khi cồ phần hóa hoặc thoái vốn.

Kết quả kiểm toán cho thấy, quyền thuê đất nhà nước đều có trị giá ưu thế, khác biệt đối với các đơn vị có quỹ đất lớn, vị trí đắc địa, hữu ích thế kinh doanh, phát hành công trình BĐS… Đương nhiên, trừ trường phù hợp của Tổ chức Bưu chính - Viễn thông, số đông các cơ quan kinh tế, tổng tổ chức kinh doanh nhà nước còn lại đều không tính trị giá ưu thế quyền thuê đất nhà nước tham gia giá trị doanh nghiệp khi cồ phần hóa hoặc tham gia Mức giá khi thoái vốn.

Số liệu do SCIC cung cấp về bán vốn nhà nước tại một số công ty có diện tích đất lớn, địa điểm đắc địa, nhưng ngoại trừ trị giá lợi thế quyền thuê đất tham gia Mức giá để đấu giá cũng cho thấy, giá trúng đấu giá thường cao hơn số đông so với Mức giá.

Chi tiết, CTCP Khách sạn Kim Liên giá khởi điểm 30.600 đồng, giá trúng thầu 274.000 đồng; CTCP Ong Trung ương Mức giá 15.000 đồng, giá trúng thầu 116.000 đồng; CTCP Thikeco giá khởi điểm 14.700 đồng, giá trúng thầu 131.000 đồng; CTCP Vận vận chuyển ô tô Hà Tây giá khởi điểm 127.000 đồng, giá trúng thầu 481.535 tỷ đồng. Gần giống là các trường thích hợp của CTCP Ăn uống Khách sạn Hà Tây, CTCP Tổng bách hóa, CTCP Tạp phẩm và Bảo hộ công lao.

“Khởi thủy chính là do ngoại trừ giá trị thuê đất tham gia Mức giá”, Kiểm toán Nhà nước phản hồi.

Cũng can hệ tới “quỹ đất tiến thưởng” của các DNNN, Kiểm toán Nhà nước cho biết, vài DNNN có quỹ đất lớn, địa điểm ưu điểm cho buôn bán, nhưng không còn yêu cầu sử dụng hoặc trong diện phải di dời đã không thực hiện trả lại đất cho Nhà nước, mà kêu gọi nhà đầu tư cùng liên doanh, phù hợp tác đầu cơ bằng bí quyết góp trị giá ưu điểm quyền thuê đất để khai thác quỹ đất hiện có, sau đó thi hành thoái toàn bộ vốn góp.

“Bản chất là lách luật để chuyển nhượng đất cho chủ đầu tư. Việc kiến thiết công ty liên doanh, hợp tác đầu tư chỉ là cách thức và không sáng tỏ trong chế độ xác định giá trị ưu điểm quyền thuê đất khi góp vốn”, Kiểm toán Nhà nước đánh giá.

Nêu ví dụ cho hiện tượng rất đáng lo lắng này là trường hợp Tổng tổ chức kinh doanh Lương thực miền Nam ký biên bạn dạng ký hợp đồng với Tổ chức kinh doanh TNHH Thương nghiệp - phục vụ xây đắp Việt Hân để thi công Tổ chức kinh doanh TNHH 2 thành viên trong khai thác khu đất rộng hơn 6.000 m2 tại 34 - 36, Chu Mạnh Trinh và 33 Nguyễn Du (TP.HCM), giá trị thị trường của đất, của nả trên đất là 730 tỷ đồng, Kiểm toán Nhà nước cho biết, việc thành lập công ti chỉ là cách thức, bởi Tổng công ty chắc chắn thoái cục bộ vốn góp sau 3 bốn tuần xây đắp.

Theo Kiểm toán Nhà nước, việc chưa có quy định xác định giá trị ưu điểm địa điểm đất theo giá hoạt động mua bán để thu về cho Nhà nước đã dẫn đến hiện trạng, trị giá lợi thế về đất thay vì trả cho Nhà nước thì lại được chuyển cho đơn vị. Bên cạnh đó, do đất thuê nhà nước hàng năm nên các tổ chức chỉ có quyền sử dụng đất (Nhà nước vẫn là pháp nhân sở hữu). Mặc dầu các đơn vị không có quyền chuyển nhượng đất, nhưng vẫn có quyền lựa chọn cơ chế liên doanh, hợp tác đầu tư thông qua đầu tư giá trị ưu điểm quyền thuê đất. Chính cho nên, các đơn vị này đã giảm thiểu được việc bị Nhà nước thu hồi đất.

Thâu tóm để lấy đất

Kiểm toán Nhà nước nghĩ rằng, chế độ bán cũ rích phần theo lô theo Quyết định số 41/2015/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ còn bất cập.

Cụ thể, qua kiểm toán cho thấy, việc bán đầu giá cổ lỗ phiếu theo lô có giá niêm yết thường cao hơn phổ thông so với Mức giá. Cội nguồn là do các chủ đầu tư tìm cũ rích phần nhằm mục đích nắm quyền chi phối, giữ vững tổ chức. Tuy nhiên, cũng lên đường trong khoảng mục đích của nhà đầu tư là để nắm quyền chi phối, giữ vững tổ chức, nên việc bán theo lô dễ xảy ra hiện hượng lực lượng lợi ích thâu tóm tổ chức, làm ảnh hưởng đến sự bất biến chế biến, kinh doanh và lợi ích người công huân trong tổ chức.

Theo Kiểm toán Nhà nước, mặc dù tại khoản 2, Nhân tố 6, Quyết định số 41 pháp luật chủ đầu tư nhập cuộc mua cổ phần theo lô là các chủ đầu tư có khả năng tài chính, có cam kết gắn bó ích lợi vĩnh viễn với tổ chức; có cách thức tiếp diễn dùng công huân hiện có; hỗ trợ công ty mở mang thị trường, song trên thực tiễn lại chưa có văn bạn dạng luật pháp về các giải pháp hay nhạo báng tài. Bởi thế, vài nhà đầu tư trước khi tậu thì “hẹn phần lớn, rất thú vị”, nhưng thâu tóm kết thúc lại sẵn sàng “xé bỏ” cam kết.

“Điều này dẫn đến một số đơn vị có lợi thế về đất đã bị các nhà đầu tư thâu tóm, thực chất chỉ để lấy đất, triển khai các công trình BĐS, không thực hiện hỗ trợ đơn vị như chắc chắn”, Kiểm toán Nhà nước nêu lo ngại.

Được biết, theo qui định hiện nay, đất đai là của cải nhà nước, không được tính vào trị giá doanh nghiệp khi cũ rích phần hóa nên phổ quát “ông lớn” nhà nước được định giá rất rẻ. Song khách hàng nào cũng nắm bắt, với quyền thuê đất một vài chục năm (thường là 50 năm) và sẽ được gia hạn thêm nếu không tranh chấp, thì một khi mua được tổ chức cổ lỗ phần hóa tức gần như đồng nghĩa rằng mảnh đất là của mình.

Đây là nguyên do mà rộng rãi chuyên gia cho là kẽ hở khi cổ hủ phần hóa các công ty quốc doanh - vốn nắm trong tay hàng ngàn, thậm chí hàng chục ngàn mét vuông “đất vàng” tại các đô thị lớn. Điều này lý giải tại sao, không ít công ty dù rộng rãi năm khiến cho nhằm nhò lỗ, nhưng không không dễ dàng để sắm chủ đầu tư ý tưởnrg khi báo cáo chiến lược cổ hủ phần hóa.

Can hệ đến việc thi hành đề tái tái cơ cấu, Kiểm toán Nhà nước nghĩ là, đối với các đơn vị có tỷ lệ vốn nhà nước/vốn điều lệ thấp dưới 35%, việc quản lý vốn đầu tư của công ty kinh tế, tổng công ty nhà nước tiềm tàng rộng rãi rủi ro, khó khăn giữ vững và khó định hướng hoạt động của đơn vị. Một số doanh nghiệp có hiệu quả rất cao, nhưng đơn vị phân phối lãi, chia cổ lỗ tức… ở mức thấp không theo quan điểm biểu quyết của người thây mặt phần vốn.

Xuất xứ là do người thây mặt phần vốn nhà nước tại đơn vị không thể chi phối hoặc phủ quyết, các quyết định của tổ chức kinh doanh thuộc thẩm quyền của Hội đồng Quản trị hoặc đại hội cũ rích đông.

Cũng theo tổ chức kiểm toán, việc quản lý đầu tư vốn tại SCIC là chưa đáp ứng hy vọng với một loạt thương vụ đầu tư kém hiệu quả. Trong số này có thương vụ đầu tư tham gia Công ti TNHH Đầu tư Bảo Việt – SCIC (sau này là CTCP đầu cơ SCIC – Bảo Việt) với số vốn là 190 tỷ đồng trong khoảng năm 2008 để thi hành Công trình Tháp vốn đầu tư quốc tế tại khu đất số 220, Nai lưng Duy Hưng, Thủ đô, nhưng tới thời điểm này tòa tháp vẫn chưa được triển khai. chậm tiến độ còn là vụ tìm cổ lỗ phiếu của CTCP Nhiệt điện Quảng Ninh với tổng trị giá đầu tư 571 tỷ đồng, song trong khoảng thời điểm đầu cơ (2009) tới nay, SCIC mới nhận được 25,7 tỷ đồng cổ hủ tức. Bên cạnh, còn phải kể đến thương vụ đầu tư tìm cổ lỗ phiếu của CTCP Nhiệt điện Hải Phòng với tổng trị giá đầu tư 489 tỷ đồng vào năm 2009, nhưng sau 6 năm mới thu được số cũ rích tức vỏn vẹn 51 tỷ đồng.

Đặc biệt, sự phối thích hợp giữa các bộ, ngành nghề, UBND các thức giấc với SCIC bị đánh giá là “chưa tốt”, thậm chí có hiện tượng bán bớt phần vốn nhà nước tại các công ti con, công ty đoàn kết trước khi bàn giao.

Chi tiết, Tổng công ti cổ lỗ phần Trang bị điện vn (GELEX) không bàn giao vốn nhà nước về SCIC, mà sản xuất thêm cho cổ lỗ đông chiến lược để tăng vốn vấn đề lệ từ 1.400 tỷ đồng lên 1.550 tỷ đồng, khiến cho giảm tỷ trọng vốn nhà nước trong khoảng 87,17% xuống 78,74% vốn vấn đề lệ.

Để khắc phục những tồn tại trong việc xác định trị giá doanh nghiệp, không làm cho biến dạng công đoạn tái cơ cấu các tập đoàn kinh tế, tổng tổ chức kinh doanh nhà nước, Kiểm toán Nhà nước bắt buộc Bộ Tài chính phân tích trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 91/2015/NĐ - CP ngày 13/10/2015 về đầu tư vốn nhà nước tham gia đơn vị và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại công ty. Trong đó, cần tính giá trị ưu điểm quyền thuê đất Nhà nước tham gia giá trị bắt đầu đảm bảo tính vừa đủ giá trị ưu thế của công ty, tránh thất thoát khi thoái vốn Nhà nước.

“Đối với DNNN, giả dụ không có ý định sử dụng đất thì trả lại đất cho Nhà nước, tránh trạng thái DNNN lách luật chuyển nhượng đất thuê nhà nước cho đối tác”, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị.


DiaOcOnline.vietnam - Theo Đầu cơ


Xem thêm: nha dat

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Lưu ý: Chỉ thành viên của blog này mới được đăng nhận xét.

Nhận theo dõi qua Email