Chủ Nhật, 17 tháng 7, 2016

“Siêu ủy ban” quản lý doanh nghiệp nhà nước liệu có siêu?

Theo dự thảo nghị định, ủy ban sẽ là cơ quan trực thuộc trực tiếp Chính phủ, do Chính phủ thành lập, với vai trò cực lớn: giúp Chính phủ quản lý, giám sát toàn thể vốn và tài sản nhà nước tại các DNNN, thay vì để tại các bộ ngành và địa phương như hiện thời.

Đương nhiên, có nhiều ý kiến băn khoăn quanh việc lập ủy ban này. Chúng tôi trưng bày vài ý kiến của các chuyên gia.

Nếu có lập ra cơ quan để dồn vào một chỗ quản lý giám sát vốn nhà nước tại doanh nghiệp mà công dụng quản lý nhà nước không thay đổi thì cũng không giải quyết được những hạn chế lâu nay của DNNN

Ông Nguyễn Đức Tặng 
(chuyên gia tài chính doanh nghiệp)

* Chuyên gia kinh tế 
Phạm Chi Lan:

Phải trao quyền đủ lớn

 Ảnh: C.V.K.

Ảnh: C.V.K.

Trong bối cảnh hiện giờ, tôi tán thành việc cần có cơ quan chuyên trách quản lý vốn và của nả nhà nước tại các DNNN. Tôi cho rằng lập một cơ quan chuyên trách quản lý DNNN, tách các doanh nghiệp khỏi các bộ cốt yếu hiện nay là tích cực.

Nó tránh việc tay trái làm chính sách, tay phải quản doanh nghiệp, giảm nỗi lo lợi ích nhóm chi phối chính sách và tạo bất bình đẳng giữa “con đẻ” của các bộ với các doanh nghiệp thông thường khác.

Dĩ nhiên, làm thế nào thì đúng là không dễ chơi, bởi bên cạnh cái được cũng có cả nguy cơ. Việc đề nghị thành lập một ủy ban, theo tôi, cần tính kỹ. Tại sao không phải là bộ? Mô hình ủy ban của chúng ta đã từng gây khiếp sợ, bởi chế độ người đứng đầu không rõ.

Nếu lập ủy ban quản lý vốn tại DNNN mà các thành viên lại là thứ trưởng các bộ chuyển sang làm thành viên, vừa làm ở ủy ban vừa kiêm nhiệm chức cũ thì sẽ rất gian nan. Rồi ủy ban nếu là cơ chế số đông lãnh đạo, có người đứng đầu nhưng quyết theo đa phần sẽ rối.

Mô sinh ra lập hẳn một bộ, theo tôi, cần tính đến. Bởi như thế rõ hơn trách nhiệm người đứng đầu. Quyền cũng rõ, ngang các bộ khác trong Chính phủ. Nhiều nước như New Zealand cũng có mô hình này. Ngoài ra hoàn toàn có thể có chức danh bộ trưởng, chủ nhiệm ủy ban...

Khác biệt, theo tôi, tạo ra một cơ quan quản lý vốn tại DNNN sẽ không khó bằng tạo chế độ và tổ chức, vận hành nó làm sao cho hiệu quả.

Cơ quan quản lý vốn tại DNNN này phải là thực sự có quyền lực trong nghĩa vụ của mình kèm hình thức trách nhiệm cá nhân cụ thể mới tăng hiệu quả, chống thất thoát của nả nhà nước tốt được.

Chứ nếu chủ tịch một tập đoàn như dầu khí, điện lực có vai trò không kém gì ông bộ trưởng, có việc gì ông ấy chạy thẳng lên Thủ tướng, chỉ huy cấp cao thì ủy ban sẽ không thể vận hành hiệu quả.

Cách thức phải cực kỳ minh bạch, công khai để xã hội giám sát được, từ đó mới có thể dẫn đến hiệu quả.

* Ông Phạm Đình Soạn(nguyên cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp, Bộ Tài chính):

Không nên...

 Ảnh: L.THANH

Ảnh: L.THANH

Bởi lẽ trước đó chúng ta đã từng có tổng cục quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhưng làm không thành công và phải giải thể.

Thêm nữa, chúng ta đang rút bớt DNNN, rút cả vốn và số lượng doanh nghiệp thì lập cơ quan để quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp là không quan trọng.

Việc cần thiết mà Chính phủ phải làm hiện nay là đánh giá một cách khách quan quá trình rút vốn nhà nước tại doanh nghiệp trong thời gian qua như thế nào.

Vấn đề đặt ra là phải tiếp tục rút vốn nhà nước tại doanh nghiệp, giảm số lượng DNNN. Nhà nước cần phải nhìn rộng ra việc chính của mình là phải tạo điều kiện dễ ợt, không gian minh bạch, chính sách rõ ràng để đồng đội doanh nghiệp hoạt động chứ không phải dồn vào một chỗ nguồn lực công chức nhà nước để giám sát hoạt động của vài DNNN.

* TS Nguyễn Sơn(Viện kinh tế và chính trị thế giới, Viện hàn lâm Khoa học xã hội VN):

Nên giảm dần DNNN, thay vì lập ủy ban

 Ảnh: C.V.K.

Ảnh: C.V.K.

Theo tôi, việc đề xuất lập ủy ban cũng chỉ là bước đệm, nó có chức năng tước bỏ đặc quyền cơ bản các tập đoàn, tổng công ti của các bộ ngành hiện thời. Tuy nhiên, dù là ủy ban hay bộ thì đó vẫn là cơ quan nhà nước, với cơ chế vận hành của Nhà nước.

Lập ra thì dễ nhưng câu hỏi nó có cam kết hiệu quả hơn không, hiệu quả hơn bao nhiêu, liệu có khẳng định được cam kết không, hay cũng chỉ tốt lên một chút rồi sau này mới té ra vẫn có tham nhũng, vẫn không thực hiệu quả... thì khó.

Tôi nghĩ rằng nếu có ủy ban, hiệu quả dù có tăng cũng không đáng kể, trong khi Nhà nước sẽ lại phải nuôi cả một bộ máy lớn.

Giải pháp gốc rễ để tăng hiệu quả đồng vốn nhà nước, hay cũng là nguồn lực của xã hội, theo tôi phải đụng đến vấn đề căn bản là vấn đề chiếm hữu.

Nhà nước phải giảm dần tiến tới thoái hết vốn tại các DNNN. Chỉ khi tiền vốn là của tư nhân, của một nhân loại chi tiết, họ mới tính toán lo toan, sống chết để đồng tiền có hiệu quả. Chứ lập ủy ban cũng là chuyển tiền nhà nước từ cơ quan nọ sang cơ quan kia.

Của nả vẫn là của bình thường, tức không của cá nhân ai, mà do ông thây mặt nhà nước có quyền lực quyết định.

Theo L.Thanh - C.V.Kình - N.Bình ghi

Tuổi trẻ


Xem thêm: New Hoi An City

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Lưu ý: Chỉ thành viên của blog này mới được đăng nhận xét.

Nhận theo dõi qua Email