Thứ Hai, 18 tháng 7, 2016

Dự đoán lãi suất cuối năm và một số liệu chưa từng báo cáo

Thị trường đang sinh ra những dự đoán về áp lực đối với lãi suất trong nửa cuối năm 2016. Các dự báo có thể trở nên quá bình thường và xa với thực tế khi thiếu đi một khuất số cần thiết, hoặc không đề cập tới nó.

Gọi là khuất số, vì quy mô được xác định một cách rõ ràng, cụ thể, thậm chí được bằng phẳng tại từng thời gian và giai đoạn, nhưng chưa từng được thông báo ra mọi người.

Bên cạnh, đây là một tham số cần thiết để nhìn về diễn biến và triển vọng của lãi suất tại vn.

Lực lượng phản ứng nhanh

Năm 2015, cao điểm bắt buộc các ngân hàng thương mại phải bán lại nợ xấu cho Công ty Quản lý tài sản các tổ chức tín dụng vn (VAMC). Ngân hàng Đầu tư và Sản xuất vn (BIDV) được biết đến là “ông lớn” thuộc nhóm dẫn đầu lượng nợ xấu bán lại, lên tới cả chục nghìn tỷ.

BIDV có diện tích tổng của nả và tín dụng gần như đứng đầu hệ thống, đã đành. Có trường thích hợp diện tích nhỏ hơn nhiều nhưng lượng nợ xấu bán lại cũng cực lớn. Đó là Ngân hàng Thương mại Cổ hủ phần Sài Gòn (SCB), tới cuối 2015 đã có tới 17.764 tỷ đồng nợ xấu bán cho VAMC, tính theo mệnh giá trái phiếu đặc biệt.

Đi cùng với hạn độ bán lại trên, nguồn vốn SCB vay Ngân hàng Nhà nước năm qua cũng tăng đột biến, lên đến 633,7%, trong đó có đến 3.546 tỷ đồng vay tái cấp vốn trên cơ sở bảo đảm bằng trái phiếu khác lạ VAMC.

Chỉ riêng tại SCB, tới cuối 2015 đã có một lượng vốn lớn như vậy được tái tạo qua tái cấp vốn. Và trên toàn chuỗi hệ thống hẳn sẽ có một con số đáng kể, do không có lên tiếng tổng quy mô, nên được xem là khuất số.

Khuất số này rất cần thiết, khi đặt vấn đề: nếu không có sự nhập cuộc của lượng vốn tái tạo từ nợ xấu đó, nếu Ngân hàng Nhà nước không tái cấp vốn như trên, áp lực tăng lãi suất và thực tế lãi suất cuối 2015 và đầu 2016 có thể đã rất khác.

Có thể hiểu nguồn vốn tái cấp vốn nói phổ biến và tái cấp vốn qua trái phiếu VAMC là lực lượng phản ứng nhanh, được Ngân hàng Nhà nước tiếp viện ở những địa chỉ có gian nan thanh khoản hoặc thiếu hụt vốn tạm thời, hoặc để xoa dịu ảnh hưởng có hại ở các điểm toàn thể đối với thanh khoản phổ biến chuỗi hệ thống, mà kết quả sau đó là lãi suất.

Lực lượng phản ứng nhanh này, tái cấp vốn qua trái phiếu VAMC, có lẽ đã và đang được tiếp tục sử dụng trong năm 2016 để bất biến lãi suất, mà nếu càng tăng mạnh chừng và diện tích thì càng ảnh hưởng đến lãi suất, thậm chí đối với lãi suất cho vay.

Danh phận và danh tiếng

Từ năm 2013 rồi đến 2014, kể từ khi trái phiếu đặc biệt của VAMC ra đời, hoạt động tái cấp vốn liên quan diễn ra rất dè hạn độ. Thuở đầu chỉ có vài ngân hàng thương mại được đáp ứng, ngắn và nhanh; Ngân hàng Nhà nước chú ý các hồ sơ đề nghị khá chặt chẽ.

Trước hết, là người điều tiết các dòng vốn trong chuỗi hệ thống, Ngân hàng Nhà nước phải cân nhắc, tính toán ngặt nghèo khi bơm thêm vốn; rộng hơn là còn phải bằng vận các vấn đề liên quan như tín dụng, lạm phát, tỷ giá…

Về phía các ngân hàng thương mại, trong năm 2014, khi trao đổi với VnEconomy, ý kiến từ một vài người trong cuộc cho biết họ có phần e ngại. Tái cấp vốn xưa nay thường được nhìn nhận như một điều gì đó tiêu cực, nhạy cảm, vì ngân hàng gặp khó thanh khoản, thiếu nguồn mới nhờ tái cấp vốn. Theo đó, nếu đối tác, khách hàng biết ngân hàng phải nhờ tái cấp vốn thì danh tiếng có thể bị tác động.

E ngại trên xuất phát từ cách hiểu tầm thường, tái cấp vốn là việc Ngân hàng Nhà nước phải tiếp vốn nhanh để khắc phục vấn đề thanh khoản, như là cho vay nóng, hoặc tái cấp vốn có thể dài hạn cho các ngân hàng thương mại nhà nước (chưa cổ lỗ phần hóa) có thêm nguồn vốn để đảm bảo các tỷ lệ an toàn trong hoạt động…

Nhưng thực tế tái cấp vốn còn có ở cơ chế khác như cho vay có bảo đảm bằng cầm cố giấy tờ có giá, chiết khấu giấy tờ có giá. Những hình thức này là tầm thường. Tất nhiên, lại có điểm dư luận chú ý là qua trái phiếu VAMC.

Việc cho vay tái cấp vốn trên cơ sở trái phiếu VAMC như một sự ghi nhận cụ thể hơn danh phận cho loại trái phiếu này. Nó thực sự có giá trị thiết thực để các ngân hàng thương mại tái tạo vốn.

Tất nhiên, lại có một tầm nhìn có phần khắt khe từ dư luận khi chấp hành tái cấp vốn qua công cụ trên. Cụ thể, một mặt các ngân hàng thương mại được chuyển nợ xấu sang VAMC mà chưa phải trích lập dự phòng tất cả ngay, tỷ trọng nợ xấu giảm ngay về số học, mặt dị thường được vay tái cấp vốn qua trái phiếu khác lạ với lãi suất thấp.

Chi tiết, trong khi các ngân hàng thương mại phổ biến đang phải huy động các kỳ hạn ngắn lãi suất từ 5-6,5%/năm, thì vay qua tái cấp vốn bằng trái phiếu VAMC lãi suất chỉ 4,5%/năm. Dư luận có thể so sánh, ngân hàng hoạt động kém phải nhờ tới tái cấp vốn lại có được giá vốn mềm hơn.

Nhưng khi tái cấp vốn qua trái phiếu VAMC được mở rộng, được xem là hoạt động thông thường chứ không phải là cứu trợ thanh khoản, thì “ưu đãi” trên dành cho số đông, cho tất cả các thành viên trong hệ thống. Nếu chuyển động theo hướng này, danh phận của trái phiếu VAMC càng được khẳng định, danh tiếng như e ngại trên cũng được pha loãng để trở nên phổ biến.

Và quan trọng hơn, nếu mở rộng hoạt động tái cấp vốn nói trên, điểm bình thường được để ý là lãi suất trên thị trường, cũng như triển vọng của nó. Vốn bơm qua tái cấp vốn càng nhiều, càng giảm thiểu áp lực tăng lãi suất, thậm chí còn cung cấp thi hành mục tiêu giảm lãi suất cho vay.

Tất nhiên, như trên, Ngân hàng Nhà nước luôn phải cân nhắc, tính toán liều lượng của các kênh tạo vốn để hài hòa cùng lúc các yêu cầu về kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, chứ không chỉ riêng bất biến và giảm lãi suất.

Chỉ thị số 04 ngày 27/5 vừa qua cũng đã gợi mở: Ngân hàng Nhà nước sẽ điều tiết vốn căn bản thông qua nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn với thời hạn, khối lượng và lãi suất hợp lý để hỗ trợ thanh khoản và nguồn vốn cho các tổ chức tín dụng, nhưng đảm bảo mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Theo Minh Đức

VnEconomy


Tham khảo thêm: New Hội An

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Lưu ý: Chỉ thành viên của blog này mới được đăng nhận xét.

Nhận theo dõi qua Email