Thứ Năm, 21 tháng 7, 2016

“Cần một công ty mạnh để quản của cải Nhà nước”

“Cá nhân tôi ủng hộ Việt Nam nên có một công ti mạnh để quản lý tài sản Nhà nước. Nhưng điều quan trọng là sự tách biệt giữa yếu tố Nhà nước - làm chính sách và giám sát - với nhân tố kinh doanh - phát triển giá trị cho cổ đông”, TS. Quách Mạnh Hào, giảng viên ngành tài chính tại Đại học Lincoln (Anh) nhìn nhận về dự định thành lập ủy ban quản lý, giám sát vốn và của cải Nhà nước tại doanh nghiệp.

Nên chú ý mô hình Temasek

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang soạn thảo nghị định về các quyền và trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ chiếm hữu Nhà nước. Theo đó, Chính phủ sẽ thành lập ủy ban quản lý, giám sát vốn và của cải Nhà nước tại doanh nghiệp nhằm mục tiêu quản lý và sử dụng có hiệu quả vốn và tài sản Nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp. Ông nhìn nhận như thế nào về kế hoạch này?

Tôi thấy báo chí đưa tin về dự thảo Nghị định của Chính phủ về thực hiện các quyền và bổn phận của cơ quan đại diện chủ sở hữu Nhà nước, trong đó đề xuất thành lập ủy ban quản lý, giám sát vốn và của cải Nhà nước tại doanh nghiệp.

Chưa rõ nó sẽ cấu trúc và hoạt động thế nào, nên tôi không dám bình luận sâu. Nhưng từ “ủy ban” gợi ý rằng nó sẽ mang dáng dấp “Nhà nước” hơn là một công ti. Và nếu vậy, theo tôi, nó sẽ lại thất bại, và của cải tốt có thể sẽ bị thất thoát.

Cá nhân tôi ủng hộ vn nên có một tổ chức kinh doanh mạnh để quản lý tài sản Nhà nước. Nhưng điều cần thiết là sự tách biệt giữa yếu tố Nhà nước - làm chính sách và giám sát - với nhân tố kinh doanh - phát triển giá trị cho cổ lỗ đông.

Nên chăng, lập một công ty đầu tư kiểu Temasek của Singapore, với hội đồng quản trị và lãnh đạo, nhân viên đều được tuyển chọn lựa công khai với đãi ngộ tốt theo kết quả kinh doanh.

Những cá nhân xuất sắc chi tiết đó sẽ đại diện vốn tại các tổ chức kinh doanh có vốn Nhà nước, thay vì các quan chức.

Khi đó, Chính phủ chỉ cần giám sát kết quả kinh doanh của tổ chức kinh doanh đầu tư đó thông qua các chỉ tiêu định trước, trong đó hữu ích nhuận nộp ngân sách, thế là đủ. Không cần phải điều quan chức sang lãnh đạo, vì họ sẽ làm cho mâu thuẫn doanh nghiệp kinh điển trở thành tồi tệ hơn rất nhiều so với việc nó xảy ra tại một công ty phổ biến

Quá trình cũ rích phần hoá tại Việt Nam sẽ tiếp tục mạnh mẽ hơn và tập trung vào các tập đoàn, tổng tổ chức kinh doanh. Khi hoạt động theo mô hình công ty cũ rích phần, Nhà nước lúc này chỉ là một cũ rích đông, nên việc tương tác với các cổ lỗ đông khác như thế nào?

Nhà nước được hiểu là người làm chính sách và giám sát chế độ. Do vậy, là một cũ rích đông, họ cần phải riêng biệt chức năng này.

Một cách dễ chơi, họ có quyền và bổn phận theo tỷ trọng sở hữu. Tuy nhiên, thực tế đáng buồn là những người thây mặt vốn Nhà nước thường có xu hướng nghĩ rằng họ nắm toàn cục vận mệnh doanh nghiệp hoặc ở một trạng thái khác là họ lạnh nhạt không thân mật để quyền lợi Nhà nước bị mất mát dần.

Trong cả hai thái cực đó, tổn thất cuối cùng là doanh nghiệp, cổ lỗ đông, trong đó có Nhà nước và cán bộ nhân viên. Đương nhiên có nhiều cá nhân được hưởng lợi một cách không minh bạch.

Cần đúng nghĩa một công ty

Ông có khuyến nghị gì đối với Nhà nước là cũ kĩ đông?

Nhà nước là cổ hủ đông thì dễ chơi họ là cũ rích đông. Nhưng khác cổ lỗ đông thông thường ở chỗ người đại diện cũ kĩ đông Nhà nước là một người làm thuê, không phải tiền của họ.

Thông lệ dễ chơi nhất cho việc này là thuê người giỏi về lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp làm đại diện, đãi ngộ cho họ xứng đáng thay vì cử những quan chức ngồi đại diện theo chế độ hành chính.

Ông đánh giá thế nào về sự tính hiệu quả của một tổ chức kinh tế làm cổ hủ đông thay vì cơ quan Nhà nước?

Một tổ chức kinh doanh đúng nghĩa là điều cần thiết. Tổ chức này phải tách biệt khỏi vấn đề tạo lập chế độ và giám sát đặc trưng của các cơ quan Nhà nước.

Temasek của Singapore có thể là một Chẳng hạn điển hình cho điều này. Quan trọng nhất vẫn là con người.

Họ phải là những người kinh doanh đích thực. Họ không nên là các quan chức, vì như thế làm cho mâu thuẫn sở hữu kinh điển giữa chủ chiếm hữu và người thây mặt càng lớn và càng khiến cho tổn thất lớn hơn.

Tổ chức kinh doanh đó có thể báo cáo Chính phủ thông qua các chỉ tiêu về kết quả kinh doanh, từ đó đóng góp vào ngân sách Nhà nước như thế nào.

Tôi tin là nếu Chính phủ thành lập một tổ chức kinh doanh như thế và công khai tuyển chủ tịch, hội đồng quản trị và ban chỉ đạo giỏi thay vì cử người này người kia, Nhà nước sẽ giữ gìn được những của nả tốt sinh lời bền vững.

Theo Hoàng Mai

VnEconomy


Tham khảo thêm: New Hội An

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Lưu ý: Chỉ thành viên của blog này mới được đăng nhận xét.

Nhận theo dõi qua Email